Kosten koper 2026: overdrachtsbelasting, starters en rekenvoorbeelden

Kosten koper (k.k.) zijn alle kosten die je als koper bovenop de koopsom betaalt. De grootste post is de overdrachtsbelasting: in 2026 2% voor een woning waarin je zelf gaat wonen, 0% voor starters tot 35 jaar bij een woningwaarde tot € 555.000 en 8% voor beleggers. Daarbij komen notaris, taxatie, hypotheekadvies en eventueel NHG. Ga je er zelf wonen, reken dan grofweg op 1% (starter met vrijstelling) tot 3 à 4% (doorstromer) van de koopsom.

Die kosten moet je grotendeels zelf betalen, want je kunt in Nederland maximaal 100% van de woningwaarde lenen. Als makelaars en taxateurs in Utrecht zien we vaak dat kopers de koopsom tot op de euro hebben uitgerekend, maar de kosten koper te laag inschatten. Hieronder zetten we alles op een rij voor 2026.

Overdrachtsbelasting in 2026

Situatie Tarief 2026
Woning die je zelf gaat bewonen als hoofdverblijf 2%
Startersvrijstelling (18 tot 35 jaar, woningwaarde tot € 555.000) 0%
Woning die je niet zelf bewoont, zoals een belegging of tweede woning 8% (was 10,4% in 2025)
Ander vastgoed, zoals bedrijfspanden 10,4%

Bron: SRA, overdrachtsbelasting 2026.

De overdrachtsbelasting wordt berekend over de koopsom, of over de waarde van de woning als die hoger is. Roerende zaken die je apart overneemt, zoals gordijnen of een losse kast, vallen er niet onder, mits die waarde redelijk is.

De startersvrijstelling: voorwaarden en de valkuil van € 555.000

Je betaalt in 2026 geen overdrachtsbelasting als:

  • je 18 jaar of ouder bent en nog geen 35;
  • je de vrijstelling niet eerder hebt gebruikt;
  • de woningwaarde maximaal € 555.000 is (in 2025 was dat € 525.000);
  • je de woning zelf duurzaam gaat bewonen als hoofdverblijf.

Let op de grens. Het is geen drempel waarboven je alleen over het meerdere betaalt. Ligt de waarde ook maar één euro boven € 555.000, dan betaal je 2% over het hele bedrag. Bij € 556.000 is dat € 11.120.

In Utrecht is dat geen theoretisch probleem. De gemiddelde verkoopprijs van een bestaande koopwoning in de gemeente Utrecht was in 2025 € 549.113, volgens het CBS. Veel woningen zitten dus rond de grens. Overbieden kan je er precies overheen tillen.

Rekenvoorbeelden voor Utrecht en omgeving

Appartement in Utrecht van € 450.000

  • Starter van 29 jaar: overdrachtsbelasting € 0
  • Doorstromer die er zelf gaat wonen: 2% = € 9.000
  • Belegger: 8% = € 36.000

Eengezinswoning in Houten of Leidsche Rijn van € 590.000

  • Starter van 29 jaar: boven € 555.000, dus 2% = € 11.800
  • Doorstromer: 2% = € 11.800

Bod net boven de grens

  • Vraagprijs € 535.000, je biedt € 560.000: als starter betaal je € 11.200 overdrachtsbelasting. Met een bod van € 555.000 had je € 0 betaald. Een bod van € 5.000 hoger kost je dan in werkelijkheid € 16.200 meer.

Overige kosten koper

Naast de overdrachtsbelasting betaal je deze kosten. De bedragen zijn indicaties; vraag altijd offertes op.

Kostenpost Indicatie Opmerking
Notaris (leveringsakte en hypotheekakte) ca. € 1.000 tot € 2.500 samen Inclusief inschrijving bij het Kadaster; tarieven verschillen per notaris
Taxatierapport (NWWI-gevalideerd) enkele honderden euro’s Nodig voor je hypotheek
Hypotheekadvies en bemiddeling ca. € 1.500 tot € 4.000 Vast tarief of per uur
NHG 0,4% van het hypotheekbedrag Alleen bij een hypotheek tot € 470.000 in 2026
Bouwkundige keuring enkele honderden euro’s Sterk aangeraden bij bestaande bouw
Aankoopmakelaar maatwerk Vraag vooraf een opdrachtbevestiging
Bankgarantie of waarborgsom kosten bankgarantie, of 10% eigen geld als waarborgsom Meestal 10% van de koopsom

Meer over de NHG-grens lees je in ons artikel NHG-grens 2026.

Welke kosten koper zijn aftrekbaar?

De kosten die je maakt om de hypotheek af te sluiten, zijn in het jaar van aankoop meestal aftrekbaar in box 1. Denk aan hypotheekadvies, de taxatie, de notariskosten voor de hypotheekakte en de NHG-premie. De overdrachtsbelasting, de notariskosten voor de leveringsakte en de makelaarskosten zijn niet aftrekbaar. Laat je hypotheekadviseur dit voor jouw situatie bevestigen.

Wat is het verschil tussen k.k. en v.o.n.?

Bij bestaande bouw koop je vrijwel altijd kosten koper. Bij nieuwbouw koop je meestal vrij op naam (v.o.n.): de overdrachtskosten zijn dan inbegrepen en bij nieuwbouw betaal je btw in plaats van overdrachtsbelasting. De kosten voor je hypotheek, zoals advies, taxatie, hypotheekakte en NHG, betaal je ook bij v.o.n. zelf.

Hoe wij helpen

Als aankoopmakelaar rekenen wij met je mee voordat je biedt, inclusief de vraag of je bod je over de startersgrens of de NHG-grens tilt. Als taxateur leveren we een NWWI-gevalideerd taxatierapport binnen vier werkdagen na de opname, bij spoed binnen 48 uur, zodat je financieringsvoorbehoud niet in gevaar komt. Lees meer op aankoopmakelaar Utrecht en taxaties Utrecht, of lees verder over overbieden in Utrecht.

Veelgestelde vragen

Wat zijn kosten koper?

Kosten koper zijn de kosten die je als koper betaalt bovenop de koopsom van een bestaande woning. De belangrijkste zijn de overdrachtsbelasting, de notaris, de taxatie, het hypotheekadvies en eventueel NHG. Bij een woning “k.k.” komen deze kosten dus nog bovenop de vraagprijs.

Hoeveel kosten koper betaal je in 2026?

Dat hangt vooral af van de overdrachtsbelasting. Een starter met de startersvrijstelling betaalt alleen de bijkomende kosten, grofweg 1% van de koopsom. Een doorstromer betaalt 2% overdrachtsbelasting plus bijkomende kosten, samen vaak 3 à 4%. Een belegger betaalt 8% overdrachtsbelasting en komt daardoor ruim boven de 8% uit.

Tot welk bedrag geldt de startersvrijstelling in 2026?

Tot een woningwaarde van € 555.000. Je moet 18 jaar of ouder zijn en nog geen 35, de vrijstelling niet eerder hebben gebruikt en de woning zelf als hoofdverblijf gaan bewonen. Boven € 555.000 betaal je 2% over het hele bedrag.

Kun je de kosten koper meefinancieren?

Nee, in de regel niet. Je kunt in Nederland maximaal 100% van de marktwaarde van de woning lenen. De kosten koper moet je dus uit eigen geld betalen. Bied je boven de taxatiewaarde, dan betaal je ook dat verschil zelf.

Betaal je overdrachtsbelasting over een tweede woning of beleggingspand?

Ja. Woon je er niet zelf, dan betaal je in 2026 8% overdrachtsbelasting voor een woning. Voor ander vastgoed, zoals bedrijfspanden, geldt 10,4%.

Moet ik ook overdrachtsbelasting betalen bij nieuwbouw?

Meestal niet. Bij nieuwbouw koop je vaak vrij op naam en betaal je btw, die al in de prijs zit. De financieringskosten, zoals hypotheekadvies, taxatie en hypotheekakte, betaal je wel zelf.